Skip to Content

การวิเคราะห์ค่างาน (Job Evaluation)

การวิเคราะห์ค่างาน (Job Evaluation) คือกระบวนการประเมิน “มูลค่าหรือคุณค่าของงานแต่ละตำแหน่ง” ในองค์กร เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการ จัดโครงสร้างเงินเดือน, ความก้าวหน้าในสายงาน, และ ความเป็นธรรมในองค์กร

🎯 เป้าหมายของการวิเคราะห์ค่างาน

เป้าหมาย รายละเอียด
💸 กำหนดเงินเดือน ให้ค่าตอบแทนที่เหมาะสมตามระดับความยากง่ายของงาน
📊 จัดโครงสร้างองค์กร แยกแยะความสำคัญของแต่ละตำแหน่ง
⚖️ สร้างความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำในการจ่ายเงินเดือน
📈 สนับสนุนการเติบโต วาง Career Path และ Succession Plan ได้ชัดเจน

✅ ขั้นตอนการวิเคราะห์ค่างาน

1. 📝 วิเคราะห์เนื้องาน (Job Analysis)

  • เก็บข้อมูลของแต่ละตำแหน่งงาน เช่น:
    • หน้าที่หลัก (Responsibilities)
    • ทักษะที่จำเป็น
    • ความรับผิดชอบ
    • ความยากง่ายของงาน
    • สภาพแวดล้อมในการทำงาน

เครื่องมือที่ใช้: แบบฟอร์ม Job Description, แบบสอบถาม, การสัมภาษณ์หัวหน้างาน

2. 📋 เลือกวิธีวิเคราะห์ค่างาน (Job Evaluation Method)

วิธีการยอดนิยมมี 4 แบบ:

วิธี รายละเอียด เหมาะกับองค์กรแบบไหน
1. Ranking Method เรียงลำดับตำแหน่งจากน้อยไปมาก (ตามความสำคัญ) องค์กรขนาดเล็ก
2. Classification Method แบ่งตำแหน่งเป็น “กลุ่มระดับ” เช่น ระดับ 1–5 หน่วยงานราชการ
3. Point Factor Method ให้คะแนนตามปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความรู้ ความรับผิดชอบ องค์กรขนาดกลาง-ใหญ่
4. Factor Comparison Method เปรียบเทียบค่าตอบแทนตามแต่ละปัจจัย ใช้ยากแต่แม่นยำสูง

3. 📊 กำหนดค่าคะแนนหรือระดับงาน

  • พิจารณาองค์ประกอบหลัก เช่น:
    • ความรู้ / ทักษะเฉพาะทาง
    • ความรับผิดชอบ
    • อิทธิพลของงานต่อองค์กร
    • ความเสี่ยงหรือแรงกดดันของงาน

4. 💸 จัดระดับตำแหน่ง (Job Grade) และกำหนดเงินเดือน

  • เช่น ระดับ 1–10 หรือ ระดับ A–E
  • เชื่อมโยงแต่ละระดับกับช่วงเงินเดือน (Salary Band)
  • ใช้ประกอบการวางนโยบายการปรับเงินเดือน / โบนัส / เลื่อนตำแหน่ง

🧠 ตัวอย่าง: Point Factor Method (ย่อ)

ปัจจัย (Factors) คะแนนสูงสุด
ความรู้ / ทักษะเฉพาะ 30
ความรับผิดชอบ 25
ความซับซ้อนของงาน 20
ความกดดัน / สภาพแวดล้อม 15
การประสานงาน / การสื่อสาร 10
รวม 100 คะแนน

นำคะแนนรวมไปเทียบกับระดับงาน → แล้วเชื่อมกับช่วงเงินเดือน

📌 ข้อควรระวัง:

  • ควรวิเคราะห์ “ค่างาน” ไม่ใช่ “ค่าคน”
    → เน้นที่ คุณค่าของตำแหน่ง ไม่ใช่ คุณสมบัติของคนในตำแหน่งนั้น
  • ต้องทำอย่างเป็นระบบ และโปร่งใส
    → เพื่อความยุติธรรมและยอมรับได้จากพนักงาน
  • ควรมีการทบทวนทุกปี หรือเมื่อองค์กรเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง

📁 หากคุณต้องการ:

  • Template สำหรับ Job Evaluation แบบ Point System (Excel/Word)
  • ตัวอย่าง Job Grades พร้อม Salary Band
  • ระบบประเมินค่างานสำหรับองค์กรขนาดเล็ก / กลาง / ราชการ

บอกผมได้เลยครับ ผมสามารถเตรียมให้ตามความเหมาะสม 😊

Sign in to leave a comment
ตัวอย่าง OKRs สำหรับฝ่าย HR