📘 หลักการตรวจสอบการลงบัญชีแบบ FIFO (First In First Out)
FIFO = ของเข้าก่อน → ออกก่อน
หมายความว่า เมื่อขายหรือเบิกสินค้า ให้ถือว่า สินค้าที่เข้ามาในสต็อกเป็นล็อตแรก ถูกขายออกก่อน
ใช้กันมากในงานบัญชีคงคลัง เช่น
✔ สินค้าคงเหลือ
✔ วัตถุดิบ
✔ สต็อกสินค้าในคลัง
✔ ต้นทุนขาย (COGS)
🔍 1) การตรวจสอบหลัก FIFO ต้องดูอะไรบ้าง
เพื่อให้การลงบัญชีถูกต้อง ให้ตรวจตามลำดับดังนี้:
✔ 1) ตรวจ ลำดับวันที่ การรับสินค้าเข้า
ต้องดูว่า
- สินค้าเข้ามาล็อตไหนก่อน
- วันที่รับของถูกต้องหรือไม่
- จำนวนตรงกับเอกสารรับสินค้า (GR / ใบส่งของ)
หากลำดับรับสินค้า ผิดวัน → FIFO พังทันที
✔ 2) ตรวจ จำนวนสินค้าคงเหลือ ของแต่ละล็อต
เช่น
ล็อต 1: รับ 100 หน่วย
ล็อต 2: รับ 150 หน่วย
ถ้ามีการขาย 80 หน่วย
FIFO จะใช้จาก “ล็อต 1” ก่อนเสมอ
→ ต้องตรวจว่าบัญชีใช้ตัวเลขนี้จริงหรือไม่
✔ 3) ตรวจ ราคาทุนของแต่ละล็อต
FIFO จะอ้างอิงราคาต้นทุนของล็อตแรกก่อน เช่น
| ล็อต | จำนวน | ราคา/หน่วย | รวม |
| ล็อต 1 | 100 | 10 บาท | 1,000 |
| ล็อต 2 | 150 | 12 บาท | 1,800 |
ขาย 80 หน่วย
→ FIFO จะใช้ราคา 10 บาทก่อน
ถ้าบัญชีบันทึกยอดต้นทุนขายไม่ใช่ 10 บาท → ผิดหลัก FIFO
✔ 4) ตรวจ ต้นทุนขาย (COGS)
สูตร FIFO:
ใช้ต้นทุนของ “ล็อตแรกสุด” ไปจนกว่าจะหมด
ดังนั้นต้องตรวจว่า
- COGS คำนวณจากล็อตแรกจริงหรือไม่
- จำนวนที่ตัดออกถูกต้องหรือไม่
✔ 5) ตรวจ สินค้าคงเหลือปลายงวด
หลังตัดล็อตแรกออก ต้องเหลือของตาม FIFO เช่น:
หากขาย 80 หน่วยจากลอตแรก
คงเหลือลอตแรก = 100 – 80 = 20
และยังมีของจากลอต 2 อยู่ครบ
ต้องตรวจยอดนี้ให้ตรงกับระบบบัญชี
📘 2) ตัวอย่างการตรวจสอบ FIFO แบบเข้าใจง่าย
🔹 สินค้าเข้า:
- ล็อต 1 → 100 หน่วย × 10 บาท
- ล็อต 2 → 150 หน่วย × 12 บาท
🔹 ขายสินค้า 120 หน่วย
✔ การคำนวณแบบ FIFO:
- ตัดจากล็อต 1 = 100 หน่วย × 10 บาท = 1,000
-
ตัดจากล็อต 2 = 20 หน่วย × 12 บาท = 240
→ COGS = 1,240 บาท
✔ วิธีตรวจสอบบัญชีว่าใช้ FIFO จริงหรือไม่:
1️⃣ เช็คว่าบัญชีตัดสินค้าจาก ล็อตที่เข้าก่อนจริงหรือไม่
2️⃣ ตรวจจำนวนที่ตัดออกว่าตรงกับยอดขายหรือไม่
3️⃣ ตรวจราคาต้นทุนที่ใช้ว่าตรงกับราคาแต่ละล็อตหรือไม่
4️⃣ ตรวจ COGS ว่าตรงกับการคำนวณ FIFO
5️⃣ ตรวจยอด Stock คงเหลือปลายงวดว่าตรงกับตาม FIFO
ถ้าตรงทั้งหมด → บัญชีลง FIFO ถูกต้อง
📘 3) ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อย
❌ ลงรับสินค้า “คาดเคลื่อนวัน”
→ ทำให้ลำดับล็อตผิดทั้งหมด
❌ ใช้ราคาทุนเฉลี่ย (Average) มาปนกับ FIFO
→ ทำให้ COGS ผิด
❌ ระบบสต็อกไม่ Match กับบัญชี
→ ต้องตรวจยอดรับ–จ่ายใหม่ทั้งหมด
📘 4) หากสุเมธต้องการเพิ่มเติม ผมทำได้เลย
ต้องการให้ผมทำแบบไหนต่อครับ?
✔ แบบ คู่มือ PDF
✔ แบบ HTML พร้อมนำไปใส่เว็บ HRMX
✔ ทำ ตารางคำนวณ FIFO อัตโนมัติ (Excel)
✔ ตัวอย่างการลงบัญชี FIFO แบบผังบัญชี
✔ Infographic อธิบาย FIFO